संघर्षरत साधक अशेष सिर्जनात्मक काम गर्दा कलाकारको बखान गरिरहनु पर्दैन, कला आफैं बोल्छ अनि उसको कृतिले कलात्मकता झल्काउँछ। कलाकारका भिन्ना-भिन्नै र आ-आफ्नै शैली हुन्छन्। तर कलात्मकताबिनाको कलाकारको मूल्यांकन भने कम हुन सक्छ। पूर्वाञ्चलमा एक दशकदेखि कला क्षेत्रमा सक्रिय प्रतिभा अहिले आफ्नो खुबी देखाउन भौंतारिन थालेका छन्। आफ्नो सिर्जनाको उचित मूल्यांकन नहुँदा उनी फरक शैली अपनाउने योजनामा छन्। पूर्वाञ्चलको कलात्मक शहरका रुपमा परिचित सुनसरी इटहरीका २८ वर्षीय अशेष तिम्सिना अहिले आफ्नो पहिचान बनाउन नौलो शैली अपनाउन संघर्षरत छन्। उनी भन्छन्- ँकुशल कलाकारका रुपमा आफूलाई चिनाउन म संघर्षरत छु।’ मानिसको तस्वीर हेरेर हुबहु उतार्ने कला भएका अशेष आफूलाई राम्रो मूर्तिकारका रुपमा चिनाउन चाहन्छन्।

इटहरी नगरपालिकाभित्र रहेको सिस्म हलभित्रको मूर्ति होस् वा पोखरा बजारमा रहेको भकुण्डोको सालिक आफ्नो कलामा सबैले चित्त बुझाएको अनुभव सुनाउँछन् उनी।

भद्रकाली तिम्सिना र रेनुकाका कान्छा छोरा अशेष आफूलाई मेघराज नामबाटसमेत चिनाउन चाहन्छन्। मेघजस्तै चम्कने र चहकिलो बन्ने सोच भएका उनी आफ्नै दाजुको प्रेरणाले कलाकारितामा लागेको बताउँछन्। जेठा दाजु नेपालका नामी कलाकार विक्रमश्रीको संगत र प्रेरणाले उनी पनि आफ्नो पहिचान बनाउने अभियानमा लागेका छन्।

मोरङको टंकीसिनुवारीमा जन्मिएका अशेष दाजु विक्रमको कामप्रतिको लगावलाई अहिले हुबहु उतार्ने भएका छन्। दाजुले गरेको काममा नजिकबाट अवलोकन गरेको अनुभव लिएपछि आफैंले नौलो स्वरुपमा कामको शुरुआत गर्दै आएका छन्। दाजुको प्रेरणामा उनले बुद्धका कलात्मक मूर्तिदेखि ओशो रजनिस, लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा, बालागुरु षडानन्द, कवि नरेन्द्र चापागाई, विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला र मंगलदास गुरुलगायतको मूर्ति निर्माण गरेका छन्। इटहरीको काव्य बाटिकामा रहँदा उनले दाजुकै सहयोगमा अन्य थुप्रै मूर्ति निर्माण गरे।

इटहरीमा रहँदा आफ्नो बाबुले जोडेको घरजग्गा धितोमा राखी दाजु विक्रमश्रीले बैंकको ऋण लिएर विभिन्न सिर्जनात्मक काम गरेपनि व्यावसायिक रुपमा असफल भएपछि घरजग्गा नै बैंकले लिलामी गर्‍यो। त्यसपछि उनको परिवार अहिले कष्टकर बनेको छ। इटहरीकै ट्याङ्ग्रा खोलानजिकै रहेको जग्गामा सामान्य घर बनाएर बस्दै आएका तिम्सिना परिवारका माहिला छोरा मेघराज अशेषले बनाएका थुप्रै मूर्ति अहिले पनि सो घरमा राखिएका छन्। पहिले काव्य बाटिकामा बनाएका मूर्तिहरु सोही ठाउँमा बन्द घरभित्र राखिएकाले त्यसको उचित मूल्यांकन हुन सकेको छैन। खुट्टाले समेत मूर्ति बनाउन माहिर अशेष आफूभित्रको प्रतिभा देखाउन जस्तोसुकै अवस्थामा सक्षम हुने बताउँछन्। डेढ दुई महिना लगाएर सालिक बनाउँदासमेत उचित पारिश्रमिक पाइँदैन। तर आफ्नो कामको पारिश्रमिक जति पाए पनि त्यसैमा चित्त बुझाउने आफ्नो बानी भएको उनी बताउँछन्। ँम आफ्नो कामको मूल्यांकन आफैं गर्दिन, तर म नबोल्दा मेरो कला बोल्छ’ साड्ढेतिक भाषामा आफ्नो दुःखेसो पोख्दासमेत बहुप्रतिभाशाली अशेषलाई मानिसहरुले आश्वासनबाहेक अन्य अवसर भने नदिएको बताउँछन्। कलाकार आफैंले आफ्नो मूल्यांकन गर्नुभन्दा अरुले बुझेर पारिश्रमिक दिनुपर्ने उनको धारणा छ।

इटहरी रहँदा खुट्टाको सहाराले अपा·को मूर्ति र मनको प्रतीक बनाएको अनुभव सुनाउने उनी अब खुट्टाकै मद्दतले सालिक बनाउने योजना रहेको बताउँछन्।

नेपालजस्तो सानो मुलुकमा कलाकारको उचित मूल्यांकन नहुँदा विभिन्न पेसामा आबद्ध हुनुपर्ने बाध्यता रहेपनि आफू भने यसै पेशामा जिउने योजना रहेको उनले सुनाए। दशक बितिसक्दा पनि कामको मूल्यांकन नभएपछि अहिले उनी थप नौलो सिर्जनाका लागि राजधानी पुगेका छन्। राजधानीमा आफन्त र वरिष्ठ कलाकारको संगत रहे थप नौलो काम गर्ने योजना बनाएका उनले अहिले र·मञ्चमा आफ्नो अनुहार देखाउन थालेका छन्। कलाकार सुनिल पोखरेलको गुरुकुलमा नाटकको अनुभव सँगाल्न थालेका अशेषले त्यहीं बसेर विभिन्न स्थानमा पोट्रेट र अन्य चित्रसमेत बनाउँदै आएका छन्। - आनन्द कोइराला/धरान